Anasayfa Güncel Bianet Medya Gözlem Raporu: Gazetecilere saldırı yaygınlaştı

Bianet Medya Gözlem Raporu: Gazetecilere saldırı yaygınlaştı

Pazartesi, 17 Temmuz 2017 08:56
Yazdır PDF

bianetH. Merkezi: Üç aylık BİA Medya Gözlem Raporu açıklandı. Rapora göre, Temmuz’a dek 136 gazeteci hapishaneye girdi, 301 gazeteci çeşitli suçlamalarla toplam 142 ağırlaştırılmış müebbet, 5 müebbet ve 4 bin 259 yıl 10 ay hapis tehdidiyle yüz yüze kaldı.

Nisan, Mayıs, Haziran dönemini kapsayan BİA Medya Gözlem Raporu’na göre, 3 ay boyunca gazeteciler hakkında Türk Ceza Kanunu (TCK) ile Terörle Mücadele Kanunu (TMK) temelinde işlem ve yargılamalar gerçekleştirildi, bu yolla medya temsilcilerine sadece “silahlı örgüt üyelik”, “örgüte yardım” , “örgüt propagandası” veya “örgüt kurma” değil, “darbeye iştirak” veya “devletin bütünlüğü ve ülkenin birliğini hedef alma” suçlamaları da yöneltildi.

 

“136 gazeteci hapishanede”

136 gazetecinin 1 Temmuz’a dek hapishaneye girdiğinin ifade edildiği raporda, şunlar yer aldı: “Tutuklu gazetecilerin 78’i Cemaat medyasına çalışanlardan oluşurken habercilerden 30’u Kürt medyasındandı. Ayrıca, Cumhuriyet gazetesinin 11 yazar, yayın yetkilisi ve muhabiri de ‘FETÖ’ye yardım ve propaganda’ suçlamasıyla tutuklu bulunuyor. Dokuz gazeteci de çeşitli ‘yasadışı örgütlere üyelik’ (MLKP, DHKP-C, TKEP/L, Direniş Hareketi) veya ‘propaganda’ suçlamasıyla hapishanede tutuluyor. Hapishanedeki 136 gazeteciden 84’ü ya halen soruşturma geçiriyor, ya da haklarında henüz iddianame düzenlendi; 19’u hükümlüyken 23’ü halen yargılanıyor. 2016’nın aynı döneminde 32 gazeteci cezaevindeydi; bunlardan yarısı hükümlüyken beşi halen yargılanıyor, 11’i de soruşturma geçiriyordu.”

 

AYM OHAL’e takıldı

Raporda, darbe girişimi sonrası iki üyesi tutuklanan Anayasa Mahkemesi (AYM) Nisan-Mayıs-Haziran 2017 döneminde ifade özgürlüğüne dair tek bir kararı gündemine almadığı belirtilerek, “Ayrıca AYM, aylardır ‘tedbir amaçlı’, ağır tecrit altında hapishanelerde tutulan en az 22 gazetecinin dosyasını 1 Temmuz itibariyle görüşmedi” denildi.

 

Tutuklu gazeteciler için aihm’den karar bekleniyor

Raporda, tutuklu gazetecilerin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)hukuki sürecine ilişkin şu bilgiler paylaşıldı: “Nisan-Mayıs-Haziran 2017 döneminde AİHM biri tutuklu diğeri muhasebeci iki başvurucunun dosyasında, Türkiye’yi ifade özgürlüğünü ihlalden toplam bin 500 avro (yaklaşık 6 bin TL) manevi tazminat ödemeye mahkum etti.

 

Dördü uluslararası medyadan 16 gözaltı

Rapora göre, Nisan- Mayıs- Haziran 2017’de, dördü uluslararası medyadan olmak üzere toplam 16 gazeteci gözaltına alındı. Örnek olarak, Fransız Mathias Depardon Hasankeyf’te gözaltına alınması, 30 saatten sonra Antep Geri Gönderme Merkezi’ne nakledilmesi ve bir ay bekletildikten sonra sınır dışı edilmesi bilgisine yer verildi.

 

Gazetecilere saldırı yaygınlaştı

Nisan-Mayıs-Haziran 2017 döneminde en az beş gazeteci fiziki, ikisi sözlü saldırıya uğradığının ifade edildiği raporda, “ Ayrıca, üç gazeteci de tehdit edildi. Örneğin; Kanal D TV’nin işine son verdiği İrfan Değermenci’nin evi kurşunlandı; Yeni Şafak’tan ayrılan Ali Bayramoğlu seçim günü saldırıya uğradı; Habertürk gazetesi muhabiri Leyla Ünal zabıtaların, Milliyet Gazetesi spor muhabiri Bilal Meşe futbolcu Arda Turan’un saldırısına uğradı.

Geçen yılın aynı döneminde 26 gazeteci ve bir gazetecilik örgütü ofisi saldırıya uğramış, bir Suriyeli gazeteci öldürülmüştü. Ayrıca, dört gazeteci ve bir medya organı da tehdit edilmişti.

2016 yılında çatışma ve eylem bölgelerinde görev yapan medya çalışanlarından 56’sı saldırıya uğramıştı. Bu dönemde altı medya organı da saldırının hedefi olurken bir Suriyeli gazeteci de öldürülmüştü. Yine geçen yıl, 118 gazeteci ve beş medya kuruluşu tehdit görmüştü” ifadeleri kullanıldı.

 

Gazeteciler müebbetle yargılanıyor

Raporda, gazetecilerin davaları hakkında şunlar kaydedildi: “Nisan-Mayıs-Haziran döneminde 301 gazeteci, ceza davaları kapsamında ve ‘darbeye iştirak’, ‘örgüt üyeliği’, ‘örgüt propagandası’, ‘Cumhurbaşkanı’na hakaret’, ‘Devlet organlarını aşağılamak’ gibi çok çeşitli suçlamalarla toplam 142 ağırlaştırılmış müebbet, 5 müebbet ve 4 bin 259 yıl 10 ay hapis tehdidiyle yüz yüze kaldı.

Söz konusu üç ayda, 54 gazeteci ve medya temsilcisi ‘darbeye iştirak’ suçlamasıyla karşılaştı; toplam 142 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla yargılanması gündeme geldi. Bunlardan 2’si toplam 45 yıl hapse mahkum edildi. Beş gazeteci ‘Devletin birliği ve ülke bütünlüğünü bozmak’tan müebbet hapisle yargılanıyor.

40 gazeteci ‘örgüt propagandası’ veya ‘örgüt açıklamalarına yer vermek’ten toplam 306 yıl hapis istemiyle yargılandı; 4’ü beraat ederken 5’i de toplam 10 yıl 3 ay hapse (2 yıl 6 ayı ertelemeli olmak üzere) mahkum oldu.

167 gazeteci, ‘örgüt yöneticiliği’, ‘örgüt üyeliği’, ‘örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek’, ‘örgüte yardım’ gibi suçlamalar nedeniyle toplam 3 bin 798 yıl hapis istemiyle yargılanıyor. Bunlardan 13’ü beraat ederken 2’si de toplam 12 yıl 6 ay hapse mahkum edildi.

11 gazeteci, ‘Türk milletini ve emniyet kuvvetlerini aşağılamak’ iddiasıyla ve TCK’nın 301. Maddesi temelinde yargılandı; bu davalardan yedisi yeniydi. Dört gazeteci sonuçta ertelemeli 2 yıl 2 ay hapse mahkum oldu. Üç gazeteci de halen, ‘suçu övmek’ ve 2suça teşvik’ iddiasıyla toplam 30 yıl hapis istemiyle yargılanıyor. Bir gazetecinin de “Atatürk’ün anısına hakaret”ten dört yıl altı ay hapsi isteniyor.”

 

Hakaret davaları

Raporda gazetecilerin “hakaret” suçlamasıyla yargılanmalarına ilişkin şunlar belirtildi: Nisan-Mayıs-Haziran 2017 döneminde iki gazeteci hakaret suçlamasıyla açılan ceza davası kapsamında toplam dokuz yıl dört ay hapis cezası istemiyle yargılanıyor. Geçen yılın aynı döneminde dört gazeteci toplam 1 yıl 5 ay 15 gün hapis ve 43 bin 120 TL adli para cezasına mahkum edilmişti. Bir gazeteci beraat ederken, bir diğerinin davası ‘Şartlı Af’ ile kalkmış; yedisine açılan ceza davaları sürüyordu.

2016 yılının tamamında, 22 gazeteci ve bir site yetkilisine ‘hakaret’ suçlamasıyla 8 yıl 2 gün hapis ve 99 bin 670 TL adli para cezası verilmişti. Beş gazeteci de toplam 28 bin TL manevi tazminat cezasına mahkum edilmişti. Dört gazeteci bu suçlamadan aklanırken ikisine dava Şartlı Af’tan düşmüştü.

 

Erdoğan’a hakaret davaları

Nisan-Mayıs-Haziran döneminde, 18 gazeteci, TCK’nın 299. Maddesinden ve ‘Cumhurbaşkanı’na hakaret’ten toplam 90 yıl hapis istemiyle yargılandı; dokuzu toplam 4 yıl 5 ay 20 gün hapis ve 84 bin TL de adli para cezasına mahkum edildi.

Hüküm olarak Kırklareli Cezaevi’ne konan BirGün gazetesi yetkilileri İbrahim Aydın ve Berkant Gültekin ‘denetimli serbestlik’ ile tahliye edildi. Bu dönemde beraat kararı çıkmazken bu suçlamayla gözaltına alınan gazeteciler Kazım Kızıl ve Ozan Kaplanoğlu da tutuklandı.

Hakkında TCK 299’dan yeni dava açılan yedi gazeteciyle, davası süren meslektaşları için istenen toplam ceza 42 yıl 1 ay hapsi buluyor. Ayrıca, tutuklu gazeteci Ahmet Şık hakkında, TCK 299’dan yeni soruşturmalar işleme koyuldu. Bu durumda, sadece son üç aylık dönemde 19 gazeteci Erdoğan’ın mağduru, sanığı ve şüphelisi olmuş oldu.

Cumhurbaşkanı seçildiği Ağustos 2014’te Erdoğan’a yönelik eleştiri ve isnatlar için uygulanmaya başlanan TCK’nın 299. Maddesi, bu tarihten 31 Mart 2017’ye kadar, 19’u gazeteci 35 kişinin toplam 35 yıl, 12 gün hapse (15 yıl 1 ay 20 günü ertelemeli) ve 62 bin 500 TL de adli para cezasına mahkum edilmesine zemin oluşturmuştu. Bu durumda, Erdoğan’ın yaklaşık üç yıllık Cumhurbaşkanlık görev sürecinde 28 gazeteci toplam hapis, ertelemeli hapis veya adli para cezasına mahkum edilmiş oldu.”

 

Sansür ve yasak

Raporda, sansür ve yasaklamalara ilişkin, “Nisan-Mayıs-Haziran 2017 döneminde en az 6 siteye, 47 haber ve yazıya, 3 Twitter mesajına, bir kitap ve bir filme sansür getirildi. En az bir akreditasyon ayrımcılığı yaşanırken, 46 medya çalışanına ait pasaportlar iptal edildi. Ayrıca, en az üç değişik sansür olayı daha meydana geldi. Dünyanın en tanınmış İnternet ansiklopedisi Wikipedia, iki aydır Türkiye’de yasak!” ifadeleri yer aldı.

 

Gazetecilere yönelik cezasızlık uygulamaları

Türkiye, Musa Anter, Uğur Mumcu, Ahmet Taner Kışlalı gibi 90’lı yıllara ait cinayet dosyalarında dahi cezasızlığı tüm boyutlarıyla yenmiş değil” denilen raporda, gazetecilere yönelik işlenen suçlarda cezasızlığa dikkat çekildi. Raporda, “10 yıllık Hrant Dink cinayeti davası, ‘Ergenekon terör örgütü’ işinden ‘Fethullah terör örgütü’ne havale edildi. Hürriyet gazetesine AK Parti çevresinden 6 ve 8 Eylül 2015 tarihlerinde düzenlenen saldırılara ilişkin 26 sanığın davası sürerken Doğan Medya Center’ın darbe girişimi gecesi işgal edilmesi ve bir kişinin öldürülmesiyle ilgili üçü tutuklu beşi rütbeli 19 kişiye de dava açıldı.

Midyat’ta görev yaparken saldırıya uğrayan 10’u aşkın gazeteciden adli tıp raporu olaydan 10 ay sonra istendi.Gazeteci yazar Seray Şahiner, bir basın davası gerekçe yapılarak Bursa’daki otel odasına ‘izinsiz girilerek’ gözaltına alınmasını yargıya taşıdı.

Üç aylık dönemin olumlu gelişmelerden biri, Agos gazetesini siyah çelenk ve mesajla tehdit eden iki kişinin mahkum edilmesi, bir diğeri de, Suriyeli gazeteci Naji El Jerf’in Gaziantep’te Aralık 2015’te öldürülmesi dahil birçok eylemden sorumlu tutulan bir sanığın da ağır şekilde cezalandırılması oldu.

 

4 gazeteci işten çıkarıldı

Dört gazeteci ve medya çalışanının işten çıkmak zorunda bırakıldığının belirtildiği raporda, “İşten çıkarılanlardan ikisi hükümete yakın medya organlarında çalışanlardı. Bir gazeteci de sunduğu program yayından kaldırıldığından görevini bırakmak durumunda kaldı. Bu dönemde Penguen mizah dergisi ve El Cezire Türk yayınlarına son verdi” denildi.